Wisentstieren Kraansvlak naar Spaanse leefgebieden

Half april was het eindelijk zover. Drie wisentstieren uit Kraansvlak werden ingeladen om de lange reis naar Noord-Spanje te maken. Het ging om twee stieren van inmiddels 4 jaar oud en een jongere stier van twee jaar. Op weg naar een nieuw leefgebied en nieuwe kuddegenoten.

Strikte regelgeving

Dit transport heeft een jaar op zich laten wachten vanwege de strikte regelgeving rondom rundveetransporten, vooral ten aanzien van het voorkomen van de verspreiding van dierziektes binnen Europa. Helaas vallen wisenten, die in het wild leven maar met een raster er omheen, onder dezelfde categorie als landbouwrunderen in de Europese regelgeving. De regelgeving schrijft voor op welke ziektes verplicht moet worden getest en welke voorzorgsmaatregelen er moeten worden genomen om besmetting te voorkomen, maar ook als bepaalde ziektes rondwaren dat dieren sowieso niet verplaatst mogen worden om verspreiding te voorkomen. Vorig jaar kon het transport niet doorgaan vanwege het oplopende aantal blauwtongbesmettingen in Europa. Intussen is het virus meer onder controle en kon het transport dit voorjaar doorgang hebben.

Nieuwe leefgebieden in Noord-Spanje

In het verleden zijn al vaker wisenten naar Spanje overgeplaatst, inmiddels 17 uit Kraansvlak. Er zijn daar veel grote natuurgebieden en vele landeigenaren waar grote grazers leven om de vegetatie open te houden en daarmee de biodiversiteit te vergroten. Met het openhouden van het landschap worden ook bosbranden in toom gehouden. De drie wisentstieren die in Kraansvlak geboren zijn, zijn overgeplaatst naar twee leefgebieden in de regio Castilla y León waar al jaren wisenten leven. “De Kraansvlak-stieren werden direct na aankomst opgenomen in de aanwezige groep wisenten" aldus Yvonne Kemp, voormalig projectleider van het Kraansvlak-team en nu in Spanje coördinator van dit transport.

Genetisch uitwisseling tussen geïsoleerde wisentpopulaties

De wisent (oftewel Europese bizon) is in de afgelopen decennia succesvol teruggekeerd in Europa, de soort was 100 jaar geleden helemaal verdwenen uit het Europese landschap. Jacht, stroperij en het verlies van leefgebied door de uitbreiding van de mens en onze activiteiten waren de voornamelijkste redenen hiervoor. Met dank aan een klein aantal individuen dat nog in fokcentra en dierentuinen leefde, kon de soort hersteld worden en konden dieren geleidelijk aan weer in de natuur worden teruggeplaatst. Momenteel leven er ongeveer 11.000 wisenten in Europa, waarvan ongeveer 8.800 in het wild of semi-wild (in de natuur maar met een raster er omheen). Toch zijn de populaties (ook in het wild) grotendeels geïsoleerd van elkaar, waardoor geen genetische uitwisseling op een natuurlijke wijze kan plaatsvinden.

De overplaatsing van deze stieren naar deze gebieden in Spanje is van belang voor een genetisch gezonde wisentpopulatie op Europese schaal en daarmee het behoud van deze wilde diersoort, het grootste nog levende landzoogdier van Europa.

Voorzetting werk Fernando Morán ‘de bizon man’

Meer dan tien jaar heeft Kraansvlak samengewerkt met Fernando Morán, de man die zijn ziel en zaligheid legde in het werk voor en met de Europese bizons in Spanje, maar ook op Europees niveau. Hij zat boordevol energie en verzette bergen om wisenten te verplaatsen en nieuwe gebieden te vinden om de machtige dieren in uit te zetten. Hij kon landschappen lezen, kansen zien en benutten, onmogelijke gesprekken voeren en ideeën tot uitvoering brengen. Dierenarts en jager maar vooral een wereld man. Veel te vroeg stierf hij eind vorig jaar. Dit transport is een navolging van het enorme werk van de afgelopen jaren van de European Bison Conservation Center (EBCC) of Spain in de persoon van Fernando Morán - een groot supporter van het Kraansvlak project. Een wilde geest die voor de terugkeer van de wisent in Europa grote stappen heeft gezet en die een groot gemis voor deze wereld is.

Voor wie meer wil zien en horen over Fernando en het werk dat hij deed, zie hier een hommage aan hem (in het Spaans): RIP Fernando Morán, "El Hombre Bisonte", huge spanish rewilding icon : r/megafaunarewilding